Hayoti haqida
Hayot yo'li
Tug'ilishi
Abdulhamid Sulaymon o'g'li Cho'lpon Andijon shahrida tug'ildi. Otasi Sulaymon savdogar bo'lib, oilasi nisbatan badavlat edi.
Ta'lim yillari
Andijon va Toshkentda usul jadid maktablarida tahsil oldi. Arab va fors adabiyotini chuqur o'rgandi, klassik she'riyatni qunt bilan mutolaa qildi.
Ijodiy boshlanish
Dastlabki she'rlari "Sadoi Farg'ona" gazetasida chop etila boshladi. "Cho'lpon" taxallusi bilan tanila boshladi — cho'lpon yulduz kabi xalqqa nur sochishni orzu qildi.
Inqilob davri
Oktyabr inqilobidan keyin milliy madaniyat uchun kurash olib bordi. Jadid harakatining faol ishtirokchisi sifatida ta'lim va matbuot sohasida faoliyat ko'rsatdi.
Adabiy faoliyat avji
"Mushtum" va boshqa jurnallarda ishladi. Bu davrda eng ko'p she'rlar yozdi. Milliy uyg'onishga chaqiruvchi asarlari keng ommalashdi.
"Yorqinoy" va dramaturgiya
Dramaturgia sohasida "Yorqinoy" pyesasini yozdi. Shekspir asarlarini tarjima qilishga kirishdi. O'zbek teatrining rivojiga ulkan hissa qo'shdi.
"Kecha va kunduz" romani
O'zbek adabiyotidagi ilk psixologik roman nashr etildi. Asar insoniy ziddiyatlar va ijtimoiy hayotni teran tasvirlashi bilan ajralib turdi.
Qatag'on
Stalin qatag'oni davrida millatchlikda ayblandi va qamoqqa olindi. Ko'plab zamondosh adib va ziyolilar kabi u ham siyosiy ta'qibga uchradi.
Shahidlik
4 oktyabr kuni otib tashlandi. 1956 yilda oqlandi. Bugun Cho'lpon o'zbek adabiyotining eng ulug' siymolaridan biri sifatida e'zozlanadi.
Ijodiy merosi
She'riyat
300 dan ortiq she'r yozdi. Milliy uyg'onish, ozodlik va sevgi mavzularida nodir lirik asarlar yaratdi.
Dramaturgiya
"Yorqinoy" va boshqa pyesalar orqali o'zbek dramaturgiasiga yangi nafas baxsh etdi.
Nasriy asarlar
"Kecha va kunduz" romani — o'zbek adabiyotidagi birinchi psixologik roman sifatida tariximizda qoldi.
Tarjimalar
Shekspir, Pushkin va boshqa buyuk adiblarni o'zbek tiliga tarjima qilib, adabiy ko'prik qurdi.